Jakob ‘Ame’ Iller is alvast druk in de weer met een veelbelovende tape die veel samples van de Low Budget Crew bevat en waarop ook een Black Milk-sessie zal staan. ‘Dat vinden ze blijkbaar het leukste’, zegt hij. ‘Ik stuurde ook oudere tapes van After Hours op. Die vonden ze wel cool maar niet commercieel genoeg of zo. En om er dan nog maar eens de klassiekers door te halen die al duizend keer gedaan zijn? Dan hou ik het liever bij de helden van vandaag zoals Illmind, Jake One of Black Milk.’
Terwijl Japan stilaan lauw geraakt, chillen wij in Diamond City Antwerpen in de knusse living van een doorgewinterde cratedigger die zonet aan het praten is gegaan. Over hoe hij op 14-jarige leeftijd al flink wat reggaeplaten bij elkaar scharrelde. We schrijven ’89 of ’90, een periode waarin veel Britse reggae-artiesten zoals Asher D, Daddy Freddie of Demon Boyz de crossover maakten met hiphop. Zo raakte Ame meer en meer tussen de hiphopbakken van de lokale platenwinkel verzeild. ‘Aan de hand van de samplecredits op de platen ging ik zo op zoek naar de originals. Ik tuimelde mee in het spelletje van platen vinden die niemand kende, breaks vinden die niemand kende, loops….’
Platen zoeken werd een verslaving die hem stilaan ook in de platenverkoop dwong en die van Ame een tijdlang dé man maakte bij wie je terecht kon voor de hard to find Eurojazz en -funk. ‘Ik ging heel diep in die periode en was er 24/7 mee bezig. Ik wou internationaal op de voorgrond komen als iemand die rare breaks en loops had om te samplen’, zegt hij. Ame startte in 2001 Barriosoundz op, zijn online business. ‘De eerste lijst die ik dropte, was meteen uitverkocht. Er stonden albums op van Placebo en van Marc Moulin zelf. Heel wat Crazy shit die ik uiteindelijk ook allemaal veel te laag geprijsd had, zeker als je ziet hoeveel mensen er nu voor geven. Ik verkocht Placebo’s voor 75 euro. Oke, dat is veel geld maar nu gaan ze voor 700 euro.’
Ame beleefde naar eigen zeggen de tweede grote diggin’ in the crates-wave volop mee. ‘Vanaf eind jaren ’90 kwam er terug heel veel interesse voor het diggen, vooral dan van Amerikaanse producers voor Europese platen. Ze schoten wakker. Oke, er is een andere wereld buiten de Amerikaanse soul- en jazzmuziek. Mensen zoals Julian van de Creators die de Record Kings website doet en Mark B gingen heel veel naar de States met Europese platen en wisselden ze daar. Dat opende de ogen bij heel wat Amerikaanse producers. Wij moeten hier keiveel betalen voor samples en aan de andere kant van de oceaan liggen de beats voor het grijpen.’
Het klantenbestand van Ame bestond grotendeels uit Amerikanen, Japanners, Britten, in mindere mate Europeanen en bijna geen Belgen. ‘Na verloop van tijd begon ik sample records te leveren aan mensen die mijn idolen waren.’ Mark B en Dj Vadim waren klant aan huis en als E Swift van Tha Alkaholiks en Madlib in het land vertoefden, zeulde Ame op verzoek de platenzakken naar de plaats van de show.’ Hij verkocht ook heel wat aan Dan The Beatman die de compilatiereeks Dusty Fingers samenstelde, Dj Mister Supreme – met wie hij maandelijks gemiddeld twintig platen ruilde - en Soulman die hem op zijn beurt in contact bracht met enkele jongens die platen kopen voor Pete Rock. Ook Ian Wright (Sister Funk), Mr. Flash, Scope, The P-Brothers en J-Rocc waren klanten. ‘Ik weet ook dat enkele van mijn Belgische en Poolse discoveries uiteindelijk bij de Beatminerz terecht kwamen.’
Leuk, dat wel. Maar het was ook een periode van hard labeur waarin Ame en DVL elke dag heel vroeg opstonden, hun research deden en wat later in de wagen sprongen en op pad gingen. ‘En zo zagen we zowat elke kringloopwinkel, rommelmarkt of platenwinkel in heel de Benelux. We probeerden als de eersten toe te komen op platenbeurzen of grote rommelmarkten zoals die in Lille. We stapten soms twintig kilometer op een dag, maar we hadden vrij spel. Er waren bijna geen kapers op de kust. Voor de Amerikaanse soul en jazz wel natuurlijk. Een album van Blue Note blijft nergens liggen.’
Als het op kennis over obscure platen aankwam, vooral dan de Europese, kreeg Ame meer en meer voorsprong op de rest. Hij had zo zijn hulpmiddelen en hookups. ‘Je kan natuurlijk op de hoes afgaan. Maar veel van die Europese records hebben echt een onnozele cover. Dus droeg ik altijd mijn Soundburger bij me, een draagbare platenspeler. Ik luisterde gewoon heel veel en je moet de platen lezen: artiesten, producers, labels…. Mensen stuurden me ook verzoeklijstjes op met honderden titels waarvan ik nog nooit gehoord had. Af en toe vind je daar eentje van. Ik kende ook wel wat mensen in Oost-Europa en een oudere man uit Antwerpen ging om de twee maanden naar Polen. Ik vroeg hem om alle Polish Jazz records mee te brengen. Ik betaalde tien euro voor dertig of veertig platen. Daar zaten veel zware dingen tussen die nu al zijn plat gesampled.’
Ame kreeg stilaan de markt onder controle en vergaarde de kennis en het zelfvertrouwen die hem in staat stelden om in sommige gevallen zelf de prijs te bepalen. ‘Ik vond in een Antwerpse kringloopwinkel ooit eens twaalf LP’s van het Hein Huysmans Kwintet. Ik beluisterde de plaat daar snel en hoorde dat er twee amazing tracks met een drumbreak opstonden. Het bleek een Belgisch jazzfunk fusion album te zijn. Bijna niemand kende Hein Huysmans, een uitbater van een gitaarshop in de Kempen, ook ik niet. Intussen is deze plaat tamelijk bekend bij mensen uit de rare groove scene. Ik plakte er een prijs van 200 euro op. De Placebo’s kostten in die tijd evenveel en die kwamen uit op CBS, een commercieel label waardoor je weet dat er veel van gemaakt zijn. Hein Huysmans bracht zijn ding daarentegen uit op een klein indielabel. Bovendien vertrouw ik voor zoiets op mijn oor en die plaat klinkt heel goed.’
Al slaat ook een ervaren digger af en toe de bal mis. ‘Voor enkele platen werd ik over the top betaald’, geeft hij toe. ‘Toen die achteraf bekender werden en andere mensen ze oprakelden, voelde ik me wel een beetje slecht. Zo kwam een plaat van de cabaretgroep Neerlands Hoop waarop een killer hiphopbeat staat, via Christian van Fear Factory bij The Alchemist terecht. Die ging naar verluidt compleet uit het dak toen hij ze hoorde. Dat gebruikte ik als referentie in mijn verkooplijst en ik kreeg er toen 175 dollar voor. Nu kan je die plaat gemakkelijk voor 20 euro kopen bij een professionele dealer. Ze zag er gewoon zo shit rare uit maar ik denk dat ik ze intussen wel al dertig keer gevonden heb.’
Legio waren ook de gouden momenten waarvan elke cratedigger droomt en die de soms harde zoektocht naar platen nog meer de moeite waard maken. ‘Ten tijde van Barriosoundz zakte ik heel regelmatig af naar Parijs of Marseille bij mijn homie Mr. Flash. In een van de meest gespecialiseerde collectorshops van Parijs vond ik achteraan in een vergeten kastje een mint ongespeelde Ben & The Platano Group, de meest ultieme Franse rare groove-plaat. Daar spreken ze nu nog over in Parijs.’ Ook de dag waarop DVL een telefoontje kreeg van iemand van de Mechelse skatecrew de Mechelmannen, zal Ame niet snel vergeten. ‘Ze openden een skateshop waar eerder een platenwinkel was. Er stond nog een volledige platenstock dus we reden er meteen naartoe, kwamen er aan om 16 uur en vertrokken pas om 9 uur de volgende ochtend. Onze wagen sleepte bijna tegen de grond. Wat we daar buiten gehaald hebben, grenst aan het ongelooflijke. Heel veel 45’s, een beetje hiphop, obscure disco 12”s en vaak tien of twintig kopies van dezelfde uitgave. We scoorden ook veel tijdens de eerste uitverkoop van de BRT Radio in Antwerpen. We haalden er alle library records buiten, met honderden tegelijk. Dat was een ongelooflijke bust. Uiteindelijk hebben we daar 80 procent van verkocht, het was mijn job. Ik moest daar van leven.’
Collectie
Ame kocht dan ook voornamelijk platen die bestemd waren voor de verkoop. Slechts een klein deel haalde het tot zijn persoonlijke collectie. ‘Ik staar me niet blind op jaartallen maar ik hou vooral van platen uit de jaren ’60, ’70 en ’80. Don’t hate on the eighties, I love the eighties. Maar vooral de jaren ’70 doen het toch voor mij, toen de Rhodes en de elektrische jazzgitaar in the game kwamen. Ik vind dat een plaat vooral heel goede muziek moet bevatten: soulful of origineel en bizar, niet te vergelijken met iets anders. Een dope sample of een vette drumbreak is ook meegenomen, zodat ik er nog iets mee kan aanvangen.’
In tegenstelling van wat velen zouden verwachten, krijg je bij Ame geen immense collectie met 20.000 platen te zien. ‘Daar draait het me echt niet om. De kwaliteit primeert bij mij altijd op de kwantiteit. Ik ken een Brit die elke black music-plaat wil die er ooit gemaakt is. Hij bezit nu misschien wel 200.000 platen maar hij heeft zijn doel nog lang niet bereikt. In mijn buurt woont dan weer iemand die mijn vader zou kunnen zijn. Hij bezit 400 platen en een paar honderd singles maar het is een van de mooiste collecties die ik in mijn leven al gezien heb. Daar heb ik meer respect voor.’
‘De meest dope dingen verkreeg ik door te wisselen zoals met DJ Mister Supreme, toch wel een van de biggest cratediggers in the world. Zijn collectie is obsceen.’ Momenteel verkoopt Ame niet zo vaak meer online. ‘Ik krijg wel nog lijstjes, zet af en toe iets op E-Bay of wissel al eens iets. Er zijn natuurlijk ook wel nog mensen die af en toe komen kopen, zoals Jerboa of de jongens van Infinitskills. Dat zijn gewoon vrienden die vragen of ik nog een paar samples heb. Kom maar langs en dan checken we wel even.' Doen we!
MySpace Jakob Iller
MySpace After Hours
Downloads
NIEUW! Dig We Must! Volume 1
Donuts - The Blueprints (Ame - on-point.be)
Shining Back (Ame - on-point.be)
The Sith Eleptikal Gems (After Hours)
After Hours present Volume 6 (After Hours)
